DE SUPERHELD

De kermis is reeds lang op z’n retour. Aan het begin van de twintigste eeuw werd de Rotterdamse stadskermis verboden, omdat deze vorm van entertainment een bedreiging vormde voor de openbare orde. Openbare dronkenschap, vechtpartijen, seksuele uitspattingen en een luid verkondigde afkeer van werk, zorgden ervoor dat de stadskermis naar de marges van de stad werd verbannen. Zo kennen we jaarlijks nog een bescheiden kermis aan de Mullerpier, een kermis die het predikaat stadskermis niet verdiend.

Maar de kermis heeft z’n fascinatie ook verloren, omdat ons stedelijke leven steeds meer speelse kenmerken vertoont die ooit aan de kermis waren voorbehouden. Skateboarding is spannender dan wachten op het openbaar vervoer; breakdancing is heel wat opwindender dan je te vervelen tussen de junkies van het Schouwburgplein; turntablisme en dj’ing hebben de jukebox tot een tragisch, bijna prehistorisch fenomeen gemaakt; graffiti is veel avontuurlijker dan een 10-daagse cursus aquareltekenen; en ‘urban exploration’ is duizenden malen leerzamer, en bovendien meer vermakelijk, dan een georganiseerde rondvaart met de Spido. Vind je het gek dat we vandaag zo genieten van films als Batman, Spiderman en The X-Men. We zijn superhelden geworden.

‘Urban Exploration’ is de jongste loot aan de stam van onze stedelijke cultuur. Individuen en clubjes met klinkende namen als Infiltratie, Propaganda, Urban Adventure en Bureau Stedelijke Wandel organiseren semi-clandestiene, vaak nachtelijke wandelingen door ons stedelijk gebied. Wandeltochten door duistere rioleringen en metrogangen, door in aanbouw zijnde torenflats en bruggen, over verlaten haventerreinen en spoorwegemplacementen. Het betreft een activiteit die niet alleen opwindend is, maar ons bovendien een andere kijk op onze stad schenkt, een andere beleving van de stad genereert.

Een van de mooiste aan ‘urban exploration’ gewijde websites is ‘Urban Adventure in Rotterdam’, gemaakt door Petr Kazil. Nooit eerder is iemand erin geslaagd een beeldverhaal van Rotterdam te ontwerpen dat zover afwijkt van het gangbare beeld dat wij van de Maasstad hebben. Kazil inventariseert en documenteert verlaten plekken, vreemde plekken, extreme bouwwerken, tunnels, beklimmingen, psychogeografische wandelingen, zonsondergangen, graffiti, enzovoorts. Bovendien maakt hij uitstapjes naar de geschiedenis, naar de kunst, naar andere steden en naar verwante geesten. Met zijn site genereert hij niet alleen een uniek beeld van Rotterdam, maar toont hij tevens hoe opwindend en avontuurlijk je naaste woonomgeving kan zijn. ‘Urban Adventure in Rotterdam’ vertelt je dat je voor je vakantie niet naar Thailand of Patagonie hoeft af te reizen, omdat het thuis veel spannender kan zijn.
Bovendien vertelt zijn site ons veel over het spanningsveld tussen openbare ruimte en private ruimte. Wat is vandaag openbaar en wat is vandaag privaat? Waar mag je wel komen en waar niet?

Als ‘urban explorers’ ons een ding leren, dan is het dit wel: we hebben de kermis niet meer nodig. Je leven opnieuw ontwerpen in de hedendaagse hyperstad verlangt gevoel voor verwondering, creativiteit, spanning en avontuur. Inderdaad, het zijn de kenmerken van de superheld.

Urban Exploration in Rotterdam: www.euronet.nl/users/kazil